Immuunsysteem darmen

Ondanks de afweermechanismen binnen in de darm, dringen ziekteverwekkers soms toch door de barrières. Dat kan gebeuren als de weerstand verminderd is, bijvoorbeeld door een chronische ziekte of een ongezonde leefstijl. Dan wordt het verworven of specifieke immuunsysteem geactiveerd om de binnendringers te vernietigen. Dit systeem wordt specifiek genoemd, omdat het ziekteverwekkers herkent en de respons ook alleen maar tegen dat ene micro-organisme gericht is. Dit in tegenstelling tot het aangeboren (niet-specifieke) immuunsysteem. In de darm is een uniek onderdeel van het specifiek immuunsysteem werkzaam: het Gut Associated Lymphoid Tissue (GALT) (Sansonetti, 2004).

In de darmwand bevinden zich de platen van Peyer, lymfoïde organen. Ze bestaan uit B- en T-lymfocyten en zijn bedekt met M-cellen. Deze M-cellen kunnen de bacteriën uit het darmlumen opnemen en aanbieden aan het lymfoïde weefsel. De B- en T-cellen komen dan in actie om de bacteriën uit te schakelen en af te voeren. Op ander plaatsen in de darmmucosa bevinden zich de zogenoemde dendritische cellen. Dit zijn gespecialiseerde afweercellen (macrofagen) die met hun uitlopers kunnen “voelen” of een bacterie in het darmlumen pathogeen is of niet. Als een pathogene bacterie wordt herkend, wordt het immuunsysteem geactiveerd. De B-lymfocyten rijpen na activatie uit tot plasmacellen en deze cellen produceren grote hoeveelheden immuunglobulinen, zoals IgA. De IgA antilichamen worden in het darmlumen uitgescheiden en binden aan de bacteriën. De T-lymfocyten vermenigvuldigen zich en produceren cytokines. Cytokines zijn een soort boodschappers die B-lymfocyten of macrofagen stimuleren om pathogenen uit te schakelen. Eén van de typen T-lymfocyten zijn de T-helpercellen.