Het gebruik van probiotica kent een lange geschiedenis. In de (Perzische) bijbel (Genesis 18:8) wordt al gesproken over de levensverlengende werking van zure melk bij aartsvader Abraham. En in 76 voor Christus adviseerde de Romeinse historicus Plinius het gebruik van gefermenteerde melk aan mensen met gastro-enteritis.
Na 1900
Het was de van oorsprong Russische zoöloog en microbioloog Ilya Metchnikoff die in 1905 suggereerde dat de Bulgaren hun hoge leeftijd te danken hadden aan de zeer regelmatige consumptie van Bulgaarse yoghurt. Zijn verklaring was dat de gezondheidsbevorderende melkzuurbacteriën uit de yoghurt de aanwezigheid van toxine-producerende bacteriën in de darmen bestreden. Metchnikoff gaf de melkzuurbacteriën de naam lactobacillen. Hij produceerde ze in zijn bedrijf 'Le Ferment' en bracht ze vervolgens op de markt als middel voor de eeuwige jeugd. Het was een tijdje een trend om deze in de voeding te gebruiken, maar niet iedereen nam zijn ontdekking toentertijd serieus. Het werk van de Spaanse kinderarts Daniël Carasso werd wel serieus genomen. Hij schreef in Barcelona de probiotische Bulgaarse yoghurt voor aan patiëntjes met ernstige diarree door een virusinfectie. Zijn vader bracht het product sinds 1919 op de markt.Inmiddels erkenden ook anderen de gunstige effecten van probiotica. De Duitse arts Alfred Nissle (1874-1965) isoleerde de E. coli Nissle 1917. Deze stam isoleerde hij uit de ontlasting van een onderofficier die als enige van een groep een ernstige diarree overleefde. De bacterie werd in capsules op de markt gebracht. Patiënten met bepaalde darmziekten hebben nog steeds baat bij die capsules.
Opkomst probiotische producten
De basis voor de vele yoghurtdrankjes met probiotica is gelegd door de Japanse arts Minoru Shirota. Hij kweekte in zijn laboratorium een stam melkzuurbacteriën die hij in 1935 commercieel op de Japanse markt bracht.
Eind jaren tachtig en begin jaren negentig van de vorige eeuw heeft het onderzoek naar de gezondheidsbevorderende effecten van probiotische melkzuurbacteriën een enorme vlucht genomen. Hierop spelen fabrikanten van functionele voedingsmiddelen en voedingssupplementen in. De gezondheidsbevorderende effecten blijken wel sterk stamafhankelijk te zijn. Lees meer over de werking en de naamgeving van probiotica.