Een allergie is een aandoening waarbij het immuunsysteem van het lichaam abnormaal reageert op een of meerdere onschadelijke stoffen, allergenen genoemd. Als reactie tegen deze allergenen worden antilichamen van de IgE klasse gevormd. Een allergische reactie kan uiteenlopende klachten veroorzaken, zoals een loopneus, eczeem, diarree, benauwdheid en astma. In de westerse samenleving stijgt de incidentie van allergie. De afgelopen twintig jaar is het aantal mensen met een allergie in Nederland verdubbeld (WUR). Ongeveer 30% van de Nederlanders heeft een erfelijke aanleg voor allergie (atopie). Bij jong volwassenen is dit zelfs 40%. Zo'n 30-40% van de mensen met een allergische aanleg krijgt ook daadwerkelijk klachten (WUR). Dit wordt bepaald door diverse factoren, met name omgevingsfactoren.Door de enorme toename van allergie in westerse landen staat preventie van allergie sterk in de belangstelling. Een van de pijlers van onderzoek is dan ook of probiotica allergie kan voorkomen en behandelen. Recente gegevens suggereren gunstige effecten (Niers, 2003).
De rol van probiotica bij het behandelen van een allergie wordt uitgebreid besproken in een review (Boyle, 2006). Volgens de auteurs zijn er veelbelovende aanwijzingen voor het gebruik van probiotica bij de behandeling en preventie van eczeem.
Niet alle studies geven echter een positief resultaat. Probiotica zouden meer effectief kunnen zijn als ze al op zeer jonge leeftijd of zelfs al tijdens de zwangerschap door de moeder, worden gebruikt. En mogelijk is er een bredere rol weggelegd voor probiotica en de preventie van een allergie. Daarvoor is meer onderzoek nodig naar de rol van diverse probiotische stammen en de achterliggende mechanismen.
Een van de mechanismen zou een verstoord immuunsysteem kunnen zijn door een verstoring in de verhouding tussen twee typen T-helpercellen. Bij allergie bestaat er een overmatige activiteit van de Th2-cellen, waardoor er teveel cytokinen worden gemaakt (waaronder IL-5 en IL-13). Die cytokinen versterken de IgE productie.
Probiotica en eczeem
In Finland is een langlopende dubbelblinde, gerandomiseerde en placebogecontroleerde studie uitgevoerd onder baby's met een hoog risico op allergie. Tijdens de laatste weken van de zwangerschap kregen de moeders ofwel probiotica (Lactobacillus GG) toegediend ofwel een placebo. Na de bevalling kregen de baby's dezelfde probiotica of placebo gedurende zes maanden. Het aantal gevallen van eczeem was op de leeftijd van 2 jaar ongeveer de helft minder dan in de placebogroep (Kalliomäki, 2001). Dit was significant Op de leeftijd van 4 jaar was dit nog steeds zo (Kalliomäki, 2003) en zelfs na zeven jaar waren de verschillen nog significant aanwezig (Kalliomäki, 2007). Zeer recent is deze studie herhaald in Duitsland (Freiburg). Helaas vond men daar geen enkel gunstig effect van Lactobacillus GG op de ontwikkeling van eczeem.
Een van de lopende onderzoeken op het gebied van probiotica en eczeem is de Nederlandse PANDA-studie. In deze klinische studie wordt de primaire preventie van allergie en astma onderzocht in een groep van ruim honderd baby's met een hoog risico op een allergie. De eerste, tussentijdse, nog niet gepubliceerde, resultaten zijn hoopgevend. Op de leeftijd van 3 maanden is een duidelijke vermindering van het optreden van eczeem gevonden bij de baby's die een mengsel van drie stammen probiotica (Bifido bifidum, Bifido infantis en Lactococcus lactis) hebben gekregen, vergeleken met de placebogroep. De toekomst zal moeten uitwijzen of dit gunstige effect ook op latere leeftijd bij de kinderen blijft bestaan.
«Terug