Health Professional - Nieuws - 17-04-2009:
Gemodificeerde melkzuurbacteriën kunnen geneesmiddelen afleveren
Beintema, Nienke
Probiotische bacteriën kunnen helpen bij de behandeling van allergieën en auto-immuunziekten. Genetisch gemodificeerde melkzuurbacteriën blijken specifieke immuuntolerantie te kunnen opwekken.
Gemodificeerde Lactococcus lactis die het eiwit ovalbumine produceren in de darm, kunnen immuuntolerantie tegen dit eiwit opwekken bij muizen die er allergisch voor zijn. Dat concludeerde Inge Huibregtse, onderzoeker bij het Academisch Medisch Centrum Amsterdam (AMC), die op 15 april op dit onderzoek promoveerde.
Ovalbumine is een eiwit dat in veel voedingsmiddelen voorkomt, bijvoorbeeld in eieren. Veel mensen zijn er overgevoelig of zelfs allergisch voor. Een allergische reactie treedt op wanneer het immuunsysteem een overreactie vertoont tegen stoffen die eigenlijk onschuldig zijn. Het immuunsysteem, dat bedoeld is om ziekteverwekkers af te weren, reageert op deze stoffen door de productie van bepaalde immuunfactoren. Die kunnen irritatie en ontstekingen veroorzaken. Hetzelfde is het geval bij zogenaamde auto-immuunziekten. Daarbij reageert het immuunsysteem tegen het eigen lichaam. Dit hyperactieve immuunsysteem is ook betrokken bij darmaandoeningen zoals inflammatory bowel disease (IBD).
Gereguleerde immuunreactie
Stoffen die het immuunsysteem op een gereguleerde manier prikkelen, kunnen de immuunreactie echter matigen. Dit principe ligt ook ten grondslag aan vaccinatie. Huibregtse en collega’s van het AMC, de Universiteit Gent en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) gebruikten dit principe om een behandeling tegen ovalbumine-overgevoeligheid te ontwikkelen. Hetzelfde idee, zo zeggen ze, is ook van toepassing bij andere aandoeningen, zoals IBD.
De onderzoekers brachten een gen voor ovalbumineproductie in in het DNA van L. lactis. Daardoor produceerde de bacterie dit eiwit in de darm: precies op de plek waar het zijn werk effectief kan doen. De onderzoekers voegden de bacteriën toe aan het voedsel van muizen die allergisch waren tegen ovalbumine. De gemodificeerde bacterie bleek specifieke immuuntolerantie bij deze muizen te veroorzaken via veranderingen in hun immuunsysteem: de muizen produceerden meer interleukine-10 en minder interferon gamma.
De acceptatie van genetisch gemodificeerde organismen is over het algemeen nog erg laag, en klinische toepassingen zijn wellicht nog ver weg. Toch zijn de onderzoekers ervan overtuigd dat deze strategie uiteindelijk de behandeling van allergieën en auto-immuunziekten mogelijk kan maken.
Meer informatie:
AMC-persbericht 2009
Artikel van Huibregtse in Clinical Immunology (2007)
Artikel van Huibregtse in Gasteroenterology (2007)
VIB-persbericht 2007
«TerugGemodificeerde melkzuurbacteriën kunnen geneesmiddelen afleveren
Beintema, Nienke
Probiotische bacteriën kunnen helpen bij de behandeling van allergieën en auto-immuunziekten. Genetisch gemodificeerde melkzuurbacteriën blijken specifieke immuuntolerantie te kunnen opwekken.Gemodificeerde Lactococcus lactis die het eiwit ovalbumine produceren in de darm, kunnen immuuntolerantie tegen dit eiwit opwekken bij muizen die er allergisch voor zijn. Dat concludeerde Inge Huibregtse, onderzoeker bij het Academisch Medisch Centrum Amsterdam (AMC), die op 15 april op dit onderzoek promoveerde.
Ovalbumine is een eiwit dat in veel voedingsmiddelen voorkomt, bijvoorbeeld in eieren. Veel mensen zijn er overgevoelig of zelfs allergisch voor. Een allergische reactie treedt op wanneer het immuunsysteem een overreactie vertoont tegen stoffen die eigenlijk onschuldig zijn. Het immuunsysteem, dat bedoeld is om ziekteverwekkers af te weren, reageert op deze stoffen door de productie van bepaalde immuunfactoren. Die kunnen irritatie en ontstekingen veroorzaken. Hetzelfde is het geval bij zogenaamde auto-immuunziekten. Daarbij reageert het immuunsysteem tegen het eigen lichaam. Dit hyperactieve immuunsysteem is ook betrokken bij darmaandoeningen zoals inflammatory bowel disease (IBD).
Gereguleerde immuunreactie
Stoffen die het immuunsysteem op een gereguleerde manier prikkelen, kunnen de immuunreactie echter matigen. Dit principe ligt ook ten grondslag aan vaccinatie. Huibregtse en collega’s van het AMC, de Universiteit Gent en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) gebruikten dit principe om een behandeling tegen ovalbumine-overgevoeligheid te ontwikkelen. Hetzelfde idee, zo zeggen ze, is ook van toepassing bij andere aandoeningen, zoals IBD.
De onderzoekers brachten een gen voor ovalbumineproductie in in het DNA van L. lactis. Daardoor produceerde de bacterie dit eiwit in de darm: precies op de plek waar het zijn werk effectief kan doen. De onderzoekers voegden de bacteriën toe aan het voedsel van muizen die allergisch waren tegen ovalbumine. De gemodificeerde bacterie bleek specifieke immuuntolerantie bij deze muizen te veroorzaken via veranderingen in hun immuunsysteem: de muizen produceerden meer interleukine-10 en minder interferon gamma.
De acceptatie van genetisch gemodificeerde organismen is over het algemeen nog erg laag, en klinische toepassingen zijn wellicht nog ver weg. Toch zijn de onderzoekers ervan overtuigd dat deze strategie uiteindelijk de behandeling van allergieën en auto-immuunziekten mogelijk kan maken.
Meer informatie:
AMC-persbericht 2009
Artikel van Huibregtse in Clinical Immunology (2007)
Artikel van Huibregtse in Gasteroenterology (2007)
VIB-persbericht 2007